HUGSAÐ UPPHÁTT
11. 04 2007. 15:57 MUNIÐ ÞIÐ HAROLD LLOYD Ákvað að nota klassískan leiklistarrita titil á hugsun vikunnar. En þegar íslensku leiklistarritin voru og hétu var oft grein með þessum titli þar sem fjallað var um þekktan leikhúslistamann. Um daginn var að ég að horfa á safn stuttmynda eftir Harold Lloyd. Reyndar nokkuð síðan ég keypti þessa mynd en þetta er að verða einsog með bækurnar hjá mér að ég kaupi hraðar en ég les og líka sé. Verð að viðurkenna að Lloyd hefur soldið verið í skugganum af Chaplin og Keaton hjá mér. Hef aðeins séð lengri myndirnar og þá oftast meistaraverkið Safty last þar sem hann hangir í klukkunni. Þettta eru fínar myndir en þráðurinn í þeim reyndar nánast alltaf eins. Hann sér stúlku og verður ástfanginn af henni og svo er bara spurning hvernig, ekki hvort, hann nær ástum hennar. Oft er það nú ekki stúlkan sem er vandamálið heldur faðir blómarósarinnar sem vill bara einhvern ríkan gæja fyrir hana og alveg sama þó hann sé mörgum árum, ölluheldur tugum ára, eldri. Þessar stuttmyndir eru allar með karakternum sem gerði Lloyd að stjórstjörnu þessari með hornspangagleraugun og með stráhattinn. Hafði hafði gert nokkrar persónur áður og gert þó nokkrar myndir en þegar hann fann gleraugun góðu þá komst hann í sviðsljósið fyrir alvöru. Eftir sem áður breytist nú ekkert röðin hjá mér á þöglumynda tríóinu í gamanmyndadeildinni. Á toppnum er Charles Chaplin, síðan Buster Keaton og loks Harold Lloyd. Svo er reyndar einn þöglumyndatrúðurinn sem ég á alveg eftir að stúdera hef bara lesið mikið um hann en það er Harry Langdon en hann var víst alveg geggjaður. Flest allar myndir þrenningarinnar eldast mjög vel og ég væri alveg til í t.d. að horfa á Gullæðið núna á eftir í 15 sinn og alveg pottþétt að ég skemmti mér og uppgötva einhverja nýja vínkla á meistaraverkinu. Svo er þetta bara svo gott kennsluefni fyrir leikara líka. Í skólanum mínum voru t.d. nokkrir videótímar þar sem verk meistaranna voru sýnd. Buster Keaton var þar reyndar fyrirferðamestur enda er hann í uppáhaldi hjá skólastjóranum. Fyrir alltof mörgum árum sýndi Sjónvarpið þessar myndir af og til. Hverning væri nú að fara að gera það aftur í staðinn fyrir að vera sýna þunnar Steven Seagal myndir og aðra fljótgleymda afþreyingu. Það væri líka nauðsynlegt til að unga fólkið fái tækifæri til að sjá þessar myndir. Allt of margir vita ekki hver Charlie Chaplin var. Ég vitna oft í hann þegar ég er að kenna og það er alltaf að stækka hópurinn sem hefur ekki hugmynd um hann. En þó kveikja nú flestir á perunni þegar maður hermir eftir göngulagi hans, Flækingsins. Dustum rikið af verkum gaman þríeiksins og endilega bjóðið sem flestum að horfa á og njóta með ykkur. Líka alltaf skemmtilegra að hlæja í góðra vina hópi.
05. 04 2007. 00:17 LEIKLIST ER GÓÐ FORVÖRN Ég veit að það sem hér verður rætt eru engin ný sannindi og að ég er ekkert að skúbba einsog blaðmennirnir segja. Samt sem áður er mikilvægt að nefna jafn nauðsynlega hluti og þennan til að opna fleirum og þá ekki síður stjórnenda og þeirra sem fara með peningavöldin svo augu þeirra opnist enn betur fyrir málefninu. Leiklist er forvörn og þá er ég að tala um leiklistarstarf og kennslu yfirhöfuð. Að mínu viti ætti leiklist, sem sumir kalla leikræn tjáning sem mér finnst reyndar alltof hátíðlegt og formlegt þó ég hafi nú gefið út bók með þeim titli, að vera partur af stundatöflu í öllum grunnskólum allt frá 1 bekk og uppúr. Ég þekki það vel af eigin reynslu hve leiklistin er skemmtileg og poppar upp skólastarfið. Frá 1997 hef ég verið að kenna útum allt land allt frá leik- til grunn- og framhaldsskóla og allstaðar hefur þetta gengið vel og krakkarnir hafa notið sín og margir blómstrað. Þarna hafa líka margir sem hafa orðið undir í skólanum t.d. lent í einelti blómstrað í leiklistinni og þá hafa samnemendur séð að þetta væri bara fín persóna og skemmtileg. En margt hefur þó batnað á þessum tíu árum sem ég hef verið að kenna og sumsstaðar er leiklistin þegar orðin partur af programet en það eru samt alltof fáir skólar sem hafa tekið leiklistina inn sem kennslugrein. Síðustu ár hefur dansinn verið að koma mjög stekur inn t.d. hér fyrir vestan og það er alveg sama með þá listgrein hún á einnig að vera partur af námsefninu alveg einsog myndlistin hefur verið það í mörg ár. Leiklistin hefur svo margt uppá að bjóða. Hún brýtur upp skólastarfið á skemmtilegan máta, hún hjálpar fólki að tjá sig og segja sínar skoðanir, leiklistin þroskar og rannsakar, leiklistin hjálpar þér við að setja þig í spor annarra og sjá lífið frá öðru ljósi og svo framvegis og framvegis. Nú veit ég fyrir víst að skólarnir, stjórnendur og kennarar vilja gjarnan veg leiklistarinnar meiri innan skólakerfisins. Það strandar bara á einu sem er þó stór mál MONNÍPENINGUM, einosg alltaf. Nú eru kosningar framundan og því tilvalið ráð fyrir Þorgerði Katrínu Menntamálaráðherra að koma leiklistinni inni í kerfið fyrir alvöru. Hún fengi ábyggilega nokkur atkvæði í pottinn fyrir soddan verk. Hér á Ísafirði hefur verið starfrækt mjög merkilegt framtak sem er unglingaleikhúsið Morrinn. Fyrir krakka á vinnsuskólaaldrinum og er starfræktur yfir sumarið. Ég var svo heppinn að fá að stýra þessum hópi fyrstu þrjú árin, þ.e. áður hafði hann starfað í eitt ár undir öðrum formerkjum eða hann var rekinn alfarið af ungu efnilegu fólki hér á ísó. Þetta voru mjög skemmtileg ár og ég lærði alveg örugglega meira en þau á þeim tíma. Verkefni hópsins voru líka fjölbreytt allt frá að skemmta í leikskólum bæjarins til gjörninga á Silfurtorgi og þjóðlega dagskrá fyrir erlenda gesti á skemmtiferðaskipum. Það er óhætt að segja að verkin hafi verið mörg og ekki leið á löngu þar til hópurinn var búinn að stimpla sig rækilega inn í bæjarlífið og er í dag orðin eitt af mörgum blómum bæjarins. Fjölmargir leikarar sem voru í hópnum þessi ár hafa farið útá listabrautina bæði í leiklist, tónlist, söng og fjölmargt annað skemmtilegt. Fleiri svona hópar hafa verið starfræktir vítt og breitt um landið og hafa víða ef ekki allsstaðar virkað vel. Ég leyfi mér að endurtaka það enn og aftur leiklist er góð forvörn, leiklist á að vera inní stundaskrá allra skóla. Því þegar á hólminn er komið er lífið leikur bæði hádrama og farsaleikur.
29. 03 2007. 23:24 VANTAR ALVEG LEIKLISTARTÍMARIT Ég veit að ég er gamaldags og allt það viða að mér ýmsum hlutum til að mynda flest öllu er viðkemur leikhúsi. Á flest öll leikrit sem hafa komið út á bók, fullt af leikskrám, aðgöngumiða úr leikhúsum t.d. Iðnó, ævisögum leikara og síðast en ekki síst öll íslensk leiklistartímarit sem hafa komið út. En það síðast nefnda fyllir nú ekkert margar hyllur. Og hvað höfum við að gera með soddan pappír í dag þegar við höfum netið er ekki bara hægt að dæla inní fróðleik þar. Jú jú það er alveg hægt. En við þurfum líka að hafa vandað leiklistarrit. Ég held að ég hafi lesið leikhúsritin öll 100 sinnum og alltaf eitthvað nýtt að sjá og pæla. Prímusmótor hinnar stuttu og þunnu leiklistarblaðasögu okkar er leikarinn Haraldur Björnsson sem gaf út á eigin kostnað hið stórmerkilega tímarit Leikhúsmál. Þetta eru alveg sérlega vönduð og góð blöð þó gömul séu í dag og allar heimildirnar sem þarna eru páraðar eru rosalegar. Það eru alveg fullt af árum síðan ég hef byrjað að pæla í að gefa út leiklistartímarit. Og meira að segja gaf ég út reyndar einungis fyrir sjálfan mig leiklistarrit sem ég prentaði á gömlu ritvélina mína og nefndi blaðið einfaldlega LEIKLIST. Gaf út alveg heilan árgang mánaðarlega en þetta var um 1991 92 eða svo. Í blaðinu var ýmsikonar fróðleikur greinar um leikara, vangaveltur mínar um leikhúsið, annálar ofl. Einsog við vitum þá er nánast öll útgáfa sem tengist leikhúsinu hugsjónadæmi alveg sama hvort er leikrit á bók, DVD af leiksýningu eða geisladiskur. En samt finnst mér að við eigum að eiga okkar eigið leiklistarblað. Maður er nú, þó það sé erfitt að sjá það eftir að hafa lesið það sem á undan er sagt, aðeins komin niðrá jörðina þannig að ég er ekki að tala um blað sem komi út mánaðarlega eða annan hvern mánuð. Heldur miklu frekar bara eitt veglegt blað á ári. Sé fyrir mér svona Tímarit Máls og Menningar að stærð og umfangi. Stútfullt af ýmiskonar fræðigreinum um leikhúsið, viðtöl, og nánast allt nema ekki gagnrýni höfum alveg nóg af henni útum allt og þar að auki eru allir hættir að lesa hana. Gaman væri að hrinda þessu í framkvæmd. Þeir sem hafa áhuga endilega hafið samband og við skulum vinna í málinu bara ekki segtja það í nefnd einsog einhverja úrelta byggðaáætlun.
22. 03 2007. 00:22 LISTAHÁTÍÐIR Á LANDSBYGGÐ Í kvöldfréttum Sjónvarps var frétt/kynning á tónlistarhátíðinni Aldrei fór ég suður á Ísafirði. Þessi hátíð hefur heldur betur hlaðið uppá sig enda mun hún nú standa í tvo daga eða föstudaginn langa og svo á laugardag. Aðsókn á hátíðina hefur verið framar öllum vonum og rokkáhuga menn streyma vestur um páskana. Um páskana er einmitt haldin hin sögufræga Skíðavika á Ísafirði og hefur rokkið virkilega hrist uppí hátíðarhöldunum. Því síðustu ár hefur aðsókn á Skíðavikuna margfaldast og það þrátt fyrir að enginn snjór hafi verið sem er nú nokkuð kómískt. Það hefur sýnt sig bæði með þessa hátíð og aðrar t.d Act alone að það skiptir miklu máli að hafa festivöl sem þær í bæjarfélaginu. Það er nefnilega ótrúlega margir sem njóta þess auk hins almenna áhorfenda. Nefnilega bisnes hliðina. Og sá listi er langur ef við tölum bara um Ísafjörð þá væri hægt að byrja upptalninguna svona: Flugfélag Íslands, Langi Mangi, Hótel Ísafjörður, Hamraborg, Bónus, SKG veitingar, Jón og Gunna, Fernandos, Gamla gistihúsið og þannig mætti lengi telja. Enda hafa listahátíðir á landsbyggð verið að fjölga bara núna um helgina hefst kvikmyndahátíð á Egilsstöðum, 700Is Hreindýraland, og í sumar er hin ástsæla Þjóðlagahátíð á Siglufirði. Vissulega er sumarið mjög vinsælt til hátíðarhalda og bara verst hvað sumarið er stutt og maður kemst á allof fáar af þessum festivölum. Alltaf eru ný festivöl að bætast á listann og verður gaman að sjá hvaða hátíðir bætast við á næstu árum. Maður er manns gaman - GLEÐILEGT LANDSBYGGÐAR LISTAHÁTÍÐARÁR.
08. 03 2007. 00:40 Á AÐ VEITA VERÐLAUN FYRIR LEIKLIST? Frá öróvi alda hafa verðlaun að hvaða gerð sem er oft vakið deilur og jafnvel illindi. Alveg sama hvort um er að ræða í íþóttum eða listum. Við í leikhúsinu höfum okkar eigin verðlaun sem heitir Gríman. Árlega er Grímunni úthlutað í ýmsum flokkum frá bestu sýningunni til bestu leikmyndarinnar. Þessi verðlaun eru nú ekki gömul en hafa að ég tel vakið deilur frá upphafi enda erfitt að gera öllum til hæfis og þá held ég sérílagi listafólki. Þó svo einhverju verði breytt mun samt sem áður einhver vera ósáttur. Sjálfur hef ég alltaf verið soldið efins um verðlaun í listum. En það breyttist nú samt aðeins þegar ég fékk sjálfur verðlaun. Ég meina þetta er voða gott fyrir egóið hjá manni og einsog flestir vita þurfum við á því að halda. Helsta vandamálið varðandi Grímuna er í fyrsta lagi að í dómnefnd eru allt og margir aðilar held þeir séu á þriðja tug. Þeir þurfa svo að sjá allar sýningar leikársins í atvinnuleikhúsinu. Já ég sagði allar. Það er nú ekkert smáræði. Við erum jú mjög dugleg í íslenska leikhúsinu og röff sagt eru frumsýndar um 60 sýningar á hverju leikári. Ég meina það er bara ekki hægt að ætlast til þess að þessi þriggja tuga dómnefnd sjái allar þessar sýningar. Ef svo ætti að vera þyrftu þau ábyggilega að fara að meðaltali 2 í viku til að ná þessu. Enda er það reyndin að fólk kemst ekki yfir þennan pakka. Ég held að það hafi ca. 6 úr dómnefndinni mætt á Gísla og eitthvað svipað á Dimmalimm. Eftir óvísindaleg könnun hef ég komist að því að aðrir kollegar með ferðasýningar einsog mínar aka. sýningar í skólum hafa sömu sögu að segja og meira að segja hafi stundum enginn úr nefndinni mætt. Hins vegar er góð mæting á sýningar stóru leikhúsana. Glöggur lesandi getur því séð strax að leikurinn er mjög ójafn. Ég mundi mæla með því að þessu yrði breytt hið snarast og hafðar tvær nefndir. Ein sem sér stóru sýningarnar og önnur sem sér litlu sýningarnar. Sjálfsagt hefur þessi tillaga verið nefnd áður en ekki verra að segja hana aftur fyrst engar breytingar hafa orðið. Ég hef mikið verið að pæla í svona verðlaunum fyrir leiklist í tengslum við Act alone leiklistarhátíðina mína. Að láta búa til sérstök Act alone verðlaun og vera með dómnefnd og alles. Í lok hátíðar yrði svo valin besta sýningin og leikarinn. Það er alveg sama hvursu mikið ég pæla í þessu ég kemst alltaf að sömu niðurstöðu. Nei þetta er ekki sniðugt. Hinsvegar er ég að pæla í öðru verðlaunadóti fyrir Act alone. Það er að veita sérstök heiðurs Act alone verðlaun listamanni fyrir framlag hans til einleikjalistarinnar á Íslandi. Ætla aðeins að pæla í þessu áður en ég læt búa til styttuna. Saman tekið ég er nú eitthvað að verða jákvæðari í verðlaunaleiklistardeildinni.
28. 02 2007. 22:28 ÞAÐ ER GOTT AÐ STARFA Á ÍSAFIRÐI Það hafa nú ekkert verið skemmtilegar fréttir frá Ísó að undanförnu. Marel að hætta og Síminn enn og aftur að fækka starfsmönnum vestra. Reyndar var þetta nú held ég nokkuð ljóst þegar Marel verslaði fyrirtækið á sínum tíma að þeir myndu bara dúttla sér með fyrirtækið í nokkur ár og flytja það svo suður. Sama á við um Símann ég meina sögðu menn ekki að þetta yrði alveg óbreytt en svo kemur alltaf þetta stóra EN. Hvað er til ráða? Halda áfram ekki spurning látum þetta ekki á okkur fá vegna þess að það er GOTT AÐ STARFA Á ÍSAFIRÐI OG ENN BETRA AÐ BÚA ÞAR. Ísafjörður hefur verið að breytast mikið síðustu ár og er nú í dag blómstrandi þjónustu bær. Mín skoðun er sú að við getum bætt þann þátt enn meira með því að stuðla að eflingu fleiri lítilla fyrirtækja. Styrkja og hvetja einkaframtakið. Ég hef alltaf verið voða spenntur fyrir sérverslunum svona litlum og heimilislegum. Það má alveg örugglega bæta við nokkrum svoleiðis verslunum. Engin íþróttaverslun er t.d. núna á ísó. afhverju ekki að opna eina slíka. Það er engin antíkbúð heldur væri flott að hafa eina slíka í miðbænum og sérlega ef þar væru líka seldar notaðar bækur (nefni þetta nú bara fyrir safnarahjartað mitt). Það er ekki hljóðfæraverslun en samt er mikið tónlistarlíf á Ísafirði ég meina við erum með fyrsta og þar með elsta músík skóla landsins. Í þeirri verslun væri einnig hægt að selja músíkdiska en það er engin sérbúð með solleiðis. Síðast en ekki síst eru miklir möguleikar í listinni. Við getum alveg bætt þann þátt og ég er mikið að hugsa um að taka smá gangskör í mínum listamálum. Sumir segja nú að það séu nú nógu mikil læti í kringum mig. En samt langar mig mikið að gera eitthvað meira. Ætla að hugsa það aðeins og svo framkvæma það við fyrsta tækifæri. Sólin hækkar á hverjum degi þessa dagana og sólin mun skína áfram á Ísafjörð.
|
